BDU-da professor Məmmədəli Qıpçağın türkoloji fəaliyyətinə həsr olunmuş elmi seminar keçirilib
Bakı Dövlət Universitetinin (BDU) Filologiya fakültəsinin təşkilatçılığı ilə görkəmli alim, professor Məmmədəli Novruzovun (Qıpçaq) anadan olmasının 70 illik yubileyinə həsr olunmuş “Məmmədəli Qıpçağın türkoloji fəaliyyəti” mövzusunda elmi seminar keçirilib.
BDU-nun Türkologiya kafedrasının müdiri, professor Məhərrəm Məmmədov Məmmədəli Qıpçağın bütün həyatını elmə və Universitetə həsr etmiş fədakar alimlərdən olduğunu bildirib. O qeyd edib ki, zəhmətkeşliyi və yüksək elmi məhsuldarlığı ilə seçilən alim türkologiyanın inkişafına mühüm töhfələr verib. O, türkologiyanın ümumi nəzəri problemləri, qədim türk abidələri, müasir türk dillərinin fonetk, leksik və qrammatik quruluşu, türk əlifbaları sahələrində tədqiqat işi aparıb. 70-ə yaxın elmi, 500-ə yaxın elmi-kütləvi məqalənin, 4 monoqrafiya və 2 kitabın müəllifi olub. Onun əlyazmaları və tələbələrə oxuduğu mühazirələr dosent Afaq Məmmədova tərəfindən toplanaraq kitab halında tərtib edilib.
Seminarda BDU-nun Türkologiya kafedrasının dosenti Afaq Məmmədova Məmmədəli Qıpçağın türkoloji fəaliyyətinə dair məruzə edib. Məruzədə alimin zəngin elmi irsi, türkoloji tədqiqatlara verdiyi töhfələr və qədim türk yazılı abidələri üzərində apardığı araşdırmalar ətraflı şəkildə təqdim olunub.
Dosent Afaq Məmmədova bildirib ki, Məmmədəli Qıpçaq türk dillərinin tarixi inkişaf mərhələlərini sistemli şəkildə araşdıraraq bu sahədə mühüm nəzəri nəticələr əldə edib: “Alimin tədqiqatları göstərir ki, türk dillərinin struktur xüsusiyyətləri yalnız müasir dil faktları ilə deyil, qədim yazılı abidələrin dərindən təhlili ilə daha aydın şəkildə izah olunur. Məmmədəli Qıpçaq Orxon-Yenisey abidələrinin mətnləri və digər qədim yazılı mənbələr əsasında mürəkkəb sayların yaranma modellərini elmi əsaslarla izah edib. Alimin “Kitabi-Dədə Qorqud” üzərində apardığı araşdırmalar yalnız dilçilik deyil, həm də mədəni-tarixi baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu əsər üzərində aparılan tədqiqatlar Türk dünyasının düşüncə tərzini, leksik zənginliyini və semantik inkişafını anlamağa imkan verir”.
Afaq Məmmədova alimin türk mənşəli sözlərin leksik xüsusiyyətlərinə dair 20-yə yaxın elmi məqalənin müəllifi olduğunu, bu elmi irsin hazırda da aktuallığını qoruduğunu və gənc tədqiqatçılar üçün etibarlı elmi baza rolunu oynadığını xüsusi vurğulayıb.
Filologiya fakültəsinin dekanı Elçin Məmmədov, professorlar Elbrus Əzizov, Tofiq Hacıyev və Qızılgül Abdullayeva çıxışlarında Məmmədəli Qıpçağın zəngin elmi irsini və türkologiya sahəsinə verdiyi töhfələri yüksək qiymətləndirib, bunun gələcək nəsillərə ötürülməsinin vacibliyini qeyd ediblər.
Seminarın sonunda alimin nəşr olunan “Türk dillərinin tarixi və quruluşu” kitabı ilə bağlı fikir mübadiləsi aparılıb.
