BDU-da neftlə çirklənmiş suların bio-nanoadsorbentlərlə təmizlənməsinə dair tədqiqatlar aparılır

ELM 10 Mart 2026 11:49

Bakı Dövlət Universitetinin (BDU) Ekologiya və torpaqşünaslıq fakültəsində fakültəsində 27 mart – Azərbaycan Respublikasında “Elm günü”nə həsr olunmuş tədbirlər çərçivəsində növbəti elmi seminar keçirilib.

Seminarda Ekoloji kimya kafedrasının doktorantı Ülkər Nağıyeva “Aztullantılı və tullantısız texnologiyanın tətbiqi ilə neftlə çirklənmiş suların bio-nanoadsorbentlərlə təmizlənməsi” mövzusunda məruzə ilə çıxış edib.

Məruzədə qeyd olunub ki, neft və neft məhsulları ilə çirklənmiş sular müasir dövrdə ciddi ekoloji problemlərdən biridir. Doktorant bu sahədə tətbiq olunan müxtəlif təmizləmə üsulları haqqında ədəbiyyat məlumatlarını təqdim edib və apardığı tədqiqatların neftin təmizlənməsi üçün fındıq qabığı və Fe₃O₄ nanohissəcikləri əsasında yeni bio-nanoadsorbentlərin alınması və tədqiqinə həsr olunduğunu vurğulayıb.

Bildirilib ki, fındıq qabığı təbii bitki mənşəli tullantıdır və Azərbaycanda onun böyük həcmdə mövcudluğu bu materialdan səmərəli istifadə imkanlarını artırır. Nanodoldurucu kimi istifadə olunan Fe₃O₄ nanohissəcikləri isə iqtisadi cəhətdən sərfəli olmaqla yanaşı, toksik deyil, güclü superparamaqnit və yüksək sorbsiya xüsusiyyətlərinə malikdir.

Ülkər Nağıyeva fındıq qabığı və Fe₃O₄ nanohissəcikləri əsasında sintez olunan bio-nanoadsorbentlərin hazırlanması, neftlə çirklənmiş suların təmizlənməsi üzrə aparılan tədqiqatlar, həmçinin sorbsiya kinetikasının öyrənilməsi barədə ətraflı məlumat verib. Qeyd olunub ki, həm təmiz fındıq qabığının, həm də fındıq qabığı və Fe₃O₄ nanohissəcikləri əsasında əldə olunmuş bio-nanoadsorbentlərin müxtəlif texnoloji şəraitlərdə – mühitin pH göstəricisindən, sorbentin, Fe₃O₄ nanohissəciklərinin miqdarından, neftin konsentrasiyasından və reaksiya temperaturundan asılı olaraq təmizləmə effektivliyi tədqiq edilib.

Vurğulanıb ki, superparamaqnit Fe₃O₄ nanohissəcikləri maqnit sahəsinin kiçik intensivliklərində belə neftin su səthindən toplanmasına və sorbentdən neftin regenerasiya olunaraq təkrar istifadəsinə geniş imkan yaradır. Məruzədə Fe₃O₄ nanohissəciklərinin adsorbsiya qabiliyyəti haqqında da geniş məlumat verilib.

Sintez olunan bio-nanoadsorbentlərin quruluşu müxtəlif müasir tədqiqat metodları – skanedici elektron mikroskopiya, infraqırmızı spektroskopiya, termoqravimetrik analiz və digər üsullar vasitəsilə tədqiq olunub, sorbentlərin quruluşu ilə xassələri arasındakı əlaqə seminar iştirakçılarının diqqətinə çatdırılıb.

Məruzə zamanı aztullantılı və tullantısız texnologiyaların tətbiqinin müasir dövrdə aktual məsələlərdən biri olduğu vurğulanıb. Qeyd edilib ki, Ülkər Nağıyevanın dissertasiya işinə kimya elmləri doktoru, professor Sevinc Hacıyeva və kimya elmləri doktoru, dosent Flora Hacıyeva elmi rəhbərlik edirlər.