BDU-nun əməkdaşı İstanbul Texniki Universitetində tədqiqat aparıb
Bakı Dövlət Universitetinin (BDU) Tədqiqat, İnkişaf və İnnovasiyalar üzrə Mükəmməllik Mərkəzinin Nanoaraşdırmalar elmi-tədqiqat laboratoriyasının kiçik elmi işçisi, Fizika fakültəsinin Yarımkeçiricilər fizikası kafedrasının II kurs doktorantı Zeynəb Addayeva Türkiyənin İstanbul Texniki Universitetində (İTU) elmi tədqiqat və eksperimental işlər həyata keçirib.
Elmi ezamiyyət çərçivəsində Zeynəb Addayeva FeGaInS₄ yarımkeçirici kristalının lazerlə maye mühitdə ablasiyası (Pulsed Laser Ablation in Liquid - PLAL) üzrə tədqiqatlar aparıb. İşlər İstanbul Texniki Universitetində Berna Morovanın rəhbərliyi və elmi koordinasiyası ilə həyata keçirilib.
Tədqiqatın əsas məqsədi müxtəlif lazer parametrlərinin, eləcə də su və polimer məhlul mühitlərinin FeGaInS₄ əsaslı nanomaterialların alınmasına və xüsusiyyətlərinə təsirinin sistemli şəkildə öyrənilməsi üçün eksperimental baza yaratmaq olub.
Tədqiqat zamanı FeGaInS₄ kristalının su, müxtəlif molekulyar çəkili PVS məhlulları, həmçinin 0,2; 0,4; 0,6 və 0,8 faiz GO tərkibli PVS/GO məhlullarında lazer ablasiyası həyata keçirilib. Təcrübələr 534 nanometr dalğa uzunluğunda Bessel şüalı nanosaniyə və femtosaniyə lazer sistemlərindən istifadə edilməklə aparılıb. Dalğa uzunluğunun təsirini müqayisəli şəkildə araşdırmaq məqsədilə 1064 nanometr dalğa uzunluğunda nanosaniyə lazerlə də təcrübələr həyata keçirilib. Bununla yanaşı, GO təbəqəsi və GO məhlulu ilə ayrıca lazer ablasiyası təcrübələri aparılıb.
Eksperimental işlər nəticəsində müxtəlif lazer mənbələri, şüa profilləri, dalğa uzunluqları, impuls müddətləri, PVS-nin molekulyar çəkisi və GO konsentrasiyalarının dəyişdirildiyi 22 tədqiqat obyekti hazırlanıb.
Əldə olunan nümunələrin növbəti mərhələdə struktur, morfoloji, optik, dielektrik, elektrik və digər fiziki-kimyəvi xüsusiyyətlərinin tədqiq edilməsi, həmçinin müqayisəli şəkildə qiymətləndirilməsi nəzərdə tutulur. Xarakterizasiya nəticələrinin materialların xüsusiyyətlərinə təsir göstərən əsas amillərin müəyyənləşdirilməsinə və onların potensial tətbiq istiqamətlərinin dəqiqləşdirilməsinə imkan verəcəyi gözlənilir.
Aparılan tədqiqatlar BDU ilə İstanbul Texniki Universiteti arasında elmi və akademik əməkdaşlığın daha da inkişaf etdirilməsi üçün mühüm zəmin yaradıb. Əməkdaşlığın davam etdirilməsi çərçivəsində gələcəkdə PLAL metodu və lazer–material qarşılıqlı təsirinin müxtəlif aspektlərinin araşdırılması, FeGaInS₄ və digər yarımkeçiricilər əsasında nanomaterialların alınması, PVS/GO əsaslı polimer nanokompozitlərin hazırlanması və onların funksional xassələrinin hərtərəfli tədqiqi istiqamətində birgə elmi fəaliyyətlərin genişləndirilməsi nəzərdə tutulur.
